چهارده سال سلطنت بدرود زندگى گفت . [ 1 ] شاپور پسر اردشير بعد از پدر به پادشاهى رسيد و با روميان جنگيد و چندين شهر را بدست آورد و مردمى از روميان را اسير كرد ، پس شهر » جنديشاپور « را ساخت و اسيران رومى را در آن جاى داد . رئيس روميان پل روى رودخانه شوشتر را كه هزار ذراع عرض دارد براى شاپور مهندسى كرد . در روزگار شاپور بود كه مانى زنديق پسر حماد [ 2 ] ظهور كرد و شاپور را بكيش ثنويت خواند و كيش او را نكوهش كرد ، پس شاپور بسوى او مايل گرديد . مانى ميگفت مدبر عالم دو مبدء است كه هر دو قديماند يكى روشنى و ديگر تاريكى و هر دو آفريدگار هستند ، آفريننده نيكى و آفريننده بدى ، تاريكى و روشنى هر يك بتنهايى نام پنج معنى است : رنگ ، مزه ، بوى ، سوده و آواز ، هر دو شنوا و بينا و دانا هستند . آنچه نيكى و سود است از ناحيه روشنى و آنچه زيان و گرفتارى است از ناحيه تاريكى است ، روشنى و تاريكى بهم آميخته نبودند سپس بهم آميختند به اين دليل كه صورتى نبود و آنگاه پيدا شد ، تاريكى بود كه آميختگى با روشنى را آغاز كرد ، و آن دو مانند سايه و خورشيد بهم پيوسته بودند به اين دليل كه پيدايش چيزى نه از چيزى محال است ، تاريكى آميختگى با روشنى را آغاز كرد و چون آميزش تاريكى با نور تباه كننده آن است نمىشود كه از ناحيه روشنى باشد زيرا كه از روشنى

--> [ 1 ] اردشير در سال 223 ميلادى علم طغيان بيفراشت و بلاش پادشاه كرمان را مغلوب كرد در 224 اردوان اشكانى را كشت ، در 228 براى جنگ با روم از فرات گذشت و با شكست دادن سه اردوى قيصر روم » الكساندر سور « ( 222 - 235 ) نصيبين و حران به تصرف او در آمد ، آنگاه پادشاه ارمنستان را كشت و آن مملكت را مسخر ساخت ، اردشير از 212 تا 226 در پارس امارت داشت و از 226 تا 241 پادشاهى كرد ( ايران قديم ص 151 ) مدت پادشاهى او 14 سال و شش ماه بود ( معارف ص 286 ) . [ 2 ] نام پدر مانى » فتق بابك « است و متتبعين تصور مىكنند فوتق معرب پاتك باشد ( فهرست ص 456 ، ايران قديم ص 218 ، ايران در زمان ساسانيان ص 203 ، ملل و نحل شهرستانى ج 2 ص 72 ) .